το διλημμα των εκλογων

Πάνε περίπου 2 εβδομάδες από τις τελευταίες εκλογές. Εκλογές που μπορεί να έστειλαν μόνο για μερικές ώρες τους 300 βουλευτές στη βουλή, αλλά έστειλαν ένα τρανταχτό μήνυμα στα κόμματα, την Ευρώπη, τον πλανήτη και στους ίδιους τους ψηφοφόρους.

Το μήνυμα ήταν “δεν θέλω να με εκπροσωπούν όσοι ψήφισαν τα μνημόνια, θέλω να τιμωρηθούν όσοι ευθύνονται, θέλω όσους έχουν να προτείνουν τρόπους να βγούμε από δω ΤΩΡΑ και όχι στη δευτέρα παρουσία”.

Μετά από 2 εβδομάδες και ενώ όλοι δήλωσαν εξ’αρχής πως έλαβαν το μήνυμα, βλέπουμε τα κόμματα του μνημονίου να θέτουν νέα ερωτήματα, υπό μορφή διλημμάτων στους ψηφοφόρους, προκειμένου να τους κάνουν να αλλάξουν το μήνυμα που θα στείλουν αυτή τη φορά. Και αυτό χωρίς να έχει συμβεί καμία απολύτως δραματική αλλαγή στο πλαίσιο της πραγματικής πολιτικής και οικονομικής ζωής που να αποτελεί αιτία αναθεώρησης του αρχικού μηνύματος. Αν και η προσπάθεια εκφοβισμού και τρομοκρατίας είναι σε εξέλιξη και αναμένεται να κλιμακωθεί μέχρι τις εκλογές…

Έτσι, ενώ το μήνυμα της κάλπης ήταν “θέλουμε να φύγετε εσείς και το μνημόνιο και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι”, τώρα τα κόμματα του μνημονίου ζητούν από την κάλπη να βγάλει “δε θέλουμε να έρθουν όσοι λένε πως θα διώξουν το μνημόνιο και να τιμωρηθούν οι υπεύθυνοι, γιατί αυτό μπορεί να είναι χειρότερο”. Και προκειμένου να πετύχουν αυτή την ολοκληρωτική μεταστροφή, καταφεύγουν σε διλήμματα που προκαλούν σύγχυση, παραπλάνηση και φόβο, γιατί ξέρουν όχι μόνο ότι οι άνθρωποι μπορούν να χειραγωγούνται , αλλά και το πώς: στρέφοντας την προσοχή τους αλλού.

-Σ’αυτή την αναμέτρηση είναι το δίλημμα: μνημόνιο ή χρεοκοπία;

-Όχι, γιατί με τους όρους του μνημονίου, δεν αποκλείεται και η τυπική χρεοκοπία, μάλλον είναι σίγουρη.

-Είναι το δίλημμα: ευρώπη ή απομόνωση;

-Όχι, γιατί με τους όρους του μνημονίου, στην ευρώπη είμαστε ήδη απομονωμένοι.

-Είναι το δίλημμα: ευρώ ή δραχμή;

-Όχι, γιατί με τους όρους του μνημονίου, το ευρώ πολύ σύντομα θα έχει ήδη την αξία της δραχμής.

-Είναι το δίλημμα: δεξιά ή αριστερά;

-Όχι, γιατί η δεξιά δεν είναι και τόσο δεξιά, αφού παλεύει για τα συμφέροντα των εργαζομένων και η αριστερά δεν είναι και τόσο αριστερά, αφού δεν θέτει άμεσα το ζήτημα της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής. (Σ’ ένα υστερικό ερώτημα, αξίζει μια αστεία απάντηση)

Τότε τί παίζεται άραγε, σ’αυτές τις εκλογές (εκτός από το έμμεσο συγχωροχάρτι στους υπεύθυνους);

Είναι ξεκάθαρο ότι σ’αυτή την αναμέτρηση παίζεται η εφαρμογή των όρων του μνημονίου αυτών καθαυτών. Παίζεται το ίδιο το μνημόνιο, όχι σαν μέσο για την αντιμετώπιση της αδυναμίας αποπληρωμής του χρέους, αλλά σαν αυτοσκοπός. Η εμμονή των δανειστών είναι χαρακτηριστική. Τα μέτρα του μνημονίου αφορούν την παραχώρηση του δημόσιου πλούτου και της δημόσιας περιουσίας της χώρας σε πολύ συγκεκριμένους ιδιώτες. Η απώλεια του δημόσιου χαρακτήρα των δημόσιων αγαθών (υγεία, παιδεία, ενέργεια, νερό, μεταφορές, τηλεπικοινωνίες) δεν είναι παράπλευρη, αυτό που λέμε αναγκαίο κακό, είναι το απόλυτο ζητούμενο. Το διακύβευμα αυτών των εκλογών είναι αν τελικά μια συγκεκριμένη ομάδα ανθρώπων, πολύ καλά κρυμμένων πίσω από ανώνυμες εταιρίες, πολυεθνικές, τράπεζες, χρηματιστήρια, τηλεδημοσιογράφους και πολιτικούς υπαλλήλους εγχώριους και ευρωπαϊκούς, θα αποκτήσει “τζάμπα” τις υποδομές ενός στοιχειώδους κοινωνικού κράτους, προς ίδιον όφελος. Όσο αναποτελεσματικό κι αν είναι το κοινωνικό κράτος και σίγουρα με την αναδιάρθρωσή του να είναι ένα άμεσα ζητούμενο.

Το δίλημμα δεν είναι αν ο πόνος απ’τις εκάστοτε συνέπειες θα είναι περισσότερος ή λιγότερος, αφού έτσι κι αλλιώς οι δυσκολίες θα είναι τεράστιες. Το δίλημμα είναι αν με όλο αυτό τον πόνο και την αναγκαστική προσαρμογή σε πρωτόγνωρες καταστάσεις, θα έχει μείνει τίποτα όρθιο απ’αυτό που λέγεται κοινωνικό κράτος και που είναι η βάση της νομιμοποίησης του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αν θα πρέπει εμείς και τα παιδιά μας να ξεκινήσουμε ξανά απ’το μηδέν. Αν θα μας τα πάρουν όλα.

Eίναι ξεκάθαρο πως πρόκειται για μια ιστορική ευθεία αναμέτρηση της πολιτικής με την απρόσωπη και αόρατη αγορά. Στο βιβλίο του “Μετά το Έθνος-Κράτος”, που έγραψε ο Γιούργκεν Χάμπερμας το 2000, είναι αποκαλυπτικός: «Ο εξοστρακισμός της πολιτικής από την αγορά μεταφράζεται στο γεγονός ότι το εθνικό κράτος χάνει βαθμιαία τη δυνατότητά του να επιβάλλει δασμούς, να αναζωογονεί την οικονομική ανάπτυξη και κατ’ αυτόν τον τρόπο να σταθεροποιεί τις βάσεις της κοινωνικής του νομιμοποίησης (…). Αντιμέτωπες με τη διαρκή απειλή της διαφυγής κεφαλαίων, οι εθνικές κυβερνήσεις μπαίνουν σε μια τρελή κούρσα κατεδάφισης των κρατικών, προστατευτικών μέτρων και μείωσης του κόστους εργασίας. Αποτέλεσμα είναι η συσσώρευση εξοργιστικών προνομίων για τους λίγους, η διεύρυνση σε πρωτοφανή βαθμό των εισοδηματικών ανισοτήτων, η αύξηση της ανεργίας και η κοινωνική περιθωριοποίηση ολοένα και μεγαλύτερου πληθυσμού φτωχών».

Είναι προφανές ότι το διακύβευμα των εκλογών είναι κρισιμότατο. Απόδειξη είναι οι συμμαχίες και οι μεταγραφές που γίνονται στα κόμματα. Όλοι συσπειρώνονται και όλοι φαίνεται να καταλαβαίνουν πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια καθοριστική εκλογική μάχη, ανάλογη της μάχης για τη μέση Γη.

Στη μητέρα των μαχών, δεν μάχονται όλοι εναντίον όλων. Σε μια τέτοια μάχη πρέπει να διαλέξεις στρατόπεδο. Οι επιμέρους διαφωνίες μπορούν να περιμένουν.